Centrum Terapii F8 to miejsce wsparcia dla dzieci z trudnościami rozwojowymi oraz ich rodziców. Pomagamy rozwijać komunikację, relacje i samodzielność w spokojnej, bezpiecznej atmosferze.

Wrocławska 75,
30-011 Kraków

 Kontakt

 Terapia ADHD

 Terapia ASD

 Blog

 Specjaliści

 O nas

sekretariat@terapiaautyzm.eu

+48 721 880 209

Copyright © Centrum Terapii F8.

Polityka prywatności

sekretariat@terapiaautyzm.eu

+48 721 880 209

Kancelaria Radcy Prawnego Łukasz Rozmiarek
12 listopada 2024

Teoria Centralnej Koherencji

Teoria centralnej koherencji to zaproponowana przez Utę Frith jedna z możliwych przyczynzaburzeń w analizie i syntetyzowaniu informacji docierających do dzieci autystycznych zeświata zewnętrznego. Ten specyficzny styl poznawczy odpowiada za spójność. Sprawia, żedzieci ze spektrum wykazują tendencję do skupiania uwagi na szczegółach sytuacji lubprzedmiotu niż brania pod uwagę kontekstu. Dobrze obrazuje to metafora – dzieciautystyczne, ze słabą centralną koherencją, zauważą drzewa, a nie las, w przeciwieństwie dodzieci spoza spektrum. Dzięki centralnej koherencji jesteśmy w stanie złożyć detale w całość– odczytać kontekst sytuacji i dobrać odpowiednią do niej reakcję. Dokonując scaleniawszystkich docierających do nas bodźców oraz biorąc pod uwagę kontekst, jesteśmy w staniedokonywać uogólnień, nadawać hierarchię elementom i poprawnie nawiązywać relacjespołeczne.Załóżmy, że układamy puzzle – obrazek na pudełku będzie naszym punktem odniesienia,ponieważ stanowi całość, do której dążymy. Dzieci ze spektrum autyzmu nie zwrócą uwagina to, jaki ma być efekt końcowy. Dla nich ważniejszy będzie kształt elementu układanki.Wyobraźmy sobie inną, codzienną sytuację – jest pora obiadu i nakrywamy do stołu. Dziecicharakteryzujące się słabą centralną koherencją zamiast umyć ręce i usiąść do stołu, skupiąsię na sztućcach, oglądając je z każdej strony. Nie odczytają wskazówek wizualnych, takichjak mama niosąca wazę z zupą czy tata układający talerze na stole, jako kontekst całejsytuacji i nie zareagują na nią odpowiednio, tak jakbyśmy się spodziewali.Centralna koherencja ma również wpływ na rozwój relacji społecznych. Dzieci autystycznemają trudności z odbiorem komunikatów werbalnych, ponieważ wymagają one zintegrowaniasymbolicznego znaczenia słów oraz ogarnięcia kontekstu sytuacji. Wobec tego, możnazauważyć np. problemy w odbiorze poleceń skierowanych do całej grupy dzieci. Ponadto,z racji przywiązania do szczegółu i trudności z integrowaniem bodźców, w czasie rozmowydzieci z niską centralną koherencją rejestrują wszystko, co tylko usłyszą. Nie tylko słowa, alerównież dźwięk autobusu za oknem, kroki za drzwiami, głosy dochodzące z pokoju obok lubmuzykę grającą w tle. Przez zwiększoną tendencję do wychwytywania szczegółów, odbierająwszystkie te bodźce słuchowe, lecz nie potrafią nadać im istotności ani wyizolować przekazuwerbalnego z tła. Można więc powiedzieć, że słyszą, ale nie słuchają.

 

Źródła:Bojda, A., Srebnicki, T., Konowałek, Ł., & Bryńska, A. (2021). Słaba centralna koherencja-rozwój ikoncepcja konstruktu, metody badania. Psychiatria Polska, 55(6).Praktyczna, N., & Zajączkowska, K. (2018). Specyfika autystycznej ścieżki poznawczej w kontekście jejwpływu na strategie rozwijania kompetencji komunikacyjnych. Neurolingwistyka Praktyczna, 4.